داغ شدن لپتاپ گیمینگ؛ کولپد چقدر دما را کم می‌کند؟
دمای بالای لپتاپ گیمینگ یعنی افت فریم و صدای فن. تست NotebookCheck روی MSI GP65 نشون داد یه کولپد ساده دمای پردازنده رو ۱۲ درجه پایین می‌آورد؛ اینجا می‌گوییم کدام تنظیمات مجانی و کدام ارتقا واقعاً جواب می‌دهند.
لپتاپ گیمینگی که چند ساعت زیر فشار بازی می‌ره، داغ میکنه و یهو فریم‌ها سقوط می‌کنن؛ این دقیقاً لحظه‌ایه که پردازنده و گرافیک برای خنک موندن سرعتشون رو کم می‌کنن. حالا سؤال اصلی: کولپد (Cooling Pad) واقعاً ارزش خرید داره یا فقط یه فن اضافه روی پول‌تونه؟ تست مستقل NotebookCheck یه جواب عددی میده: روی لپتاپ MSI GP65، یه کولپد ساده هوِیت دمای میانگین پردازنده رو ۱۲ درجه و دمای گرافیک رو ۶ درجه پایین آورد. ولی قبل از خرید، چند کار مجانی هم هست که باید اول انجام بدید.
دمای خطرناک از کجا شروع میشه؟
طبق راهنمای رسمی ROG، برند گیمینگ ایسوس، وقتی دمای پایدار پردازنده یا گرافیک از حدود ۹۰ تا ۹۵ درجه سانتی‌گراد رد بشه، لپتاپ وارد منطقه Throttle میشه؛ یعنی چیپ عمداً فرکانسش رو کم میکنه که نسوزه و در نتیجه فریم می‌افته. مشکل لپتاپ اینه که برخلاف کیس دسکتاپ، پردازنده و گرافیک باید از یه مکش مشترک کوچیک نفس بکشن؛ اگه پشتش رو روی لحاف بذارید، ورودی هوای پایین بسته میشه و دما توی چند دقیقه اوج می‌گیره. پس اولین قانون اینه: لپتاپ گیمینگ همیشه روی سطح سخت و صاف بشینه.
کولپد چقدر واقعاً دما رو پایین میاره؟
NotebookCheck یه کولپد هوِیت (Havit HV-F2056) رو روی لپتاپ MSI GP65 با پردازنده Core i7-10750H و گرافیک RTX 2070 تست کرد؛ بازی The Witcher 3 و فن‌های لپتاپ روی حداکثر. نتیجه عددی این بود:
| سنجه | بدون کولپد | با کولپد |
|---|---|---|
| میانگین دمای CPU | ۹۲ درجه | ۸۰ درجه |
| میانگین دمای GPU | ۷۶ درجه | ۷۰ درجه |
| نقطه داغ بدنه | ۴۴ درجه | ۴۰ درجه |
| نویز فن | ۵۳٫۹ دسی‌بل | ۵۹٫۲ دسی‌بل |
دو نکته توی همین تست دیده میشه. اول اینکه بیشترین سود نصیب پردازنده شد که به فن‌های کولپد نزدیک‌تر بود. دوم اینکه صدا حدود ۵ دسی‌بل بیشتر شد؛ یعنی کولپد یه معامله‌ست: خنک‌تر، ولی پرصداتر. ROG هم هشدار میده کولپد نمی‌تونه ضعف طراحی خنک‌کننده لپتاپ رو کامل جبران کنه؛ اگه گرماکش و لوله‌های حرارتی دستگاه کوچیک باشن، باد اضافه فقط تا حدی کمک میکنه.
کولپد خوب چه شکلیه؟
سه چیز رو موقع خرید نگاه کنید. اول، فن درشت و کم‌دور؛ فن بزرگ با دور کمتر، باد بیشتری با صدای کمتر میده. دوم، سطح مش یا شیاردار که باد رد بشه و به کف دستگاه برسه؛ پد پلاستیکی صاف تقریباً هیچ کاری نمی‌کنه. سوم، ارتفاع و زاویه؛ پد باید لپتاپ رو کمی شیب بده که تایپ‌کردن راحت‌تر بشه، نه اینکه مچ دستتون رو خم کنه. تغذیه هم معمولاً از USB هست، پس یکی از پرت‌های لپتاپ اشغال میشه؛ مدل‌های مکشی هم وجود دارن که به دریچه خروجی می‌چسبن، ولی اثرشون به هماهنگی با دریچههای همون دستگاه بستگی داره و برای همه مناسب نیست.
قبل از خرید کولپد، این کارهای مجانی رو بکنید
- سطح سخت و صاف: تا می‌تونید روی میز بازی کنید؛ پارچه و لحاف دشمن ورودی هواست.
- تمیزکاری دوره‌ای: هر چند ماه یه‌بار با هوای فشرده غبار فنها و پرده‌های گرماکش رو بگیرید.
- محدود کردن فریم‌ریت: کپ فریم نزدیک نرخ نوساز صفحه جلوی کار بیهوده گرافیک رو می‌گیره و گرما رو کم میکنه.
- پروفایل فن مناسب: برای بازی‌های معمولی حالت Balanced یا Silent کافیه؛ Turbo رو برای بازی‌های رقابتی نگه دارید.
- دمای محیط: اتاق خنک یعنی لپتاپ خنک؛ ساده ولی واقعی.
آندرولت (Undervolt)؛ افت دما بدون هیچ هزینه‌ای
آندرولت یعنی ولتاژ کارکرد پردازنده رو کم کنید در حالی که فرکانس همون قبله؛ ولتاژ کمتر یعنی حرارت کمتر. توی ابزار رایگان ThrottleStop و بخش FIVR، مرجع Ultrabookreview برای شروع یه آندرولت محافظه‌کارانه ۸۰ میلی‌ولتی روی CPU Core و CPU Cache رو توصیه میکنه (هر دو هم‌مقدار) و بعد پیشنهاد میکنه کم‌کم جلو برید؛ طبق همین راهنما چیپ‌های موبایل مدرن معمولاً بین ۱۲۵ تا ۱۶۵ میلیولت پایین‌تر تحمل می‌کنن. اگه کرش یا آبی‌صفحه دیدید، ۵ میلیولت برگردید. برای گرافیک انویدیا هم می‌تونید سراغ منحنی ولتاژ در MSI Afterburner برید. فقط یه هشدار: روی خیلی از پردازنده‌های جدید اینتل، آندرولت به‌صورت پیش‌فرض قفله و باید اول از تنظیمات بیوس بازش کنید.
نظر تحریریه؛ اول مجانی‌ها، بعد کولپد، بعد آندرولت
به نظر ما ترتیب کار اهمیت داره: اول سطح صاف و تمیزکاری و کپ فریم که هزینه‌شون صفره؛ بعد اگه دما هنوز بالای ۹۰ درجه می‌ره، یه کولپد با فن درشت و بدنه مش بخرید که دقیقاً جلوی دریچههای پایین لپ‌تاپتون بشینه. آندرولت هم بازده واقعی داره ولی حوصله و تست پایداری می‌خواد. توی بازار ایران کولپد متنوع و ارزون پیدا میشه؛ اگه هنوز لپتاپ نخریدید، اول راهنمای خرید لپتاپ گیمینگ بودجه‌ای رو بخونید تا از اول دستگاهی با خنک‌کننده درست برسه. اگه بیشتر با گوشی بازی می‌کنید هم خنک‌کننده‌های موبایل موضوع جدایی‌ان که جداگانه تست‌شده‌ن. یه نکته دیگه مال شرایط اینجاست: غبار و گردوخاک جدی‌تر از جاهای دیگه‌ست و اگه لپ‌تاپتون هنوز گارانتی داره، باز کردن دستگاه برای تعویض خمیر حرارتی رو به سرویس مرکزی یا مراکز معتبر بسپارید که گارانتی‌تون نسوزه.
جمع‌بندی؛ دما رو مهار کنید، فریم برمی‌گرده
جمع عددی ساده‌ست: کولپد در تست NotebookCheck تا ۱۲ درجه دمای پردازنده رو کم کرد، تنظیمات مجانی مثل سطح صاف و کپ فریم پایه‌ی همه‌چیزن و آندرولت بدون هزینه بیشترین بازده بلندمدت رو داره.
اشتراک‌گذاری
سوالات متداول
کولپد برای هر لپتاپ گیمینگی جواب میده؟
تا حد زیادی به طراحی لپتاپ بستگی داره. اگه دریچههای ورودی هوای بزرگ توی کف دستگاه باشه، باد کولپد مستقیم به گرماکش میرسه و مثل تست NotebookCheck میتونه تا ۱۲ درجه دمای پردازنده رو کم کنه؛ روی لپتاپهای خیلی نازک با دریچههای کوچک، سود معمولاً کمتر از این حرفهاست و بیشتر شدن صدای فنها محسوستره.
آندرولت گارانتی لپتاپ رو باطل میکنه یا خطرناکه؟
آندرولت با نرمافزار انجام میشه و تغییری توی سختافزار نمیده؛ طبق راهنمای ThrottleStop بدترین حالت ممکن فریز یا آبیصفحهست که با ۵ میلیولت برگشتن حل میشه. با این حال هر مرحله رو با تست پایداری (مثل چند دور Cinebench) چک کنید و از اول سراغ مقادیر شدید نرید.
چند درجه افت دما واقع‌بینانه انتظار داشته باشم؟
ترکیب تنظیمات مجانی مثل سطح سخت، تمیزکاری و کپ فریم معمولاً چند درجه دما رو کم میکنه؛ کولپد توی تست NotebookCheck روی MSI GP65 به ترتیب ۱۲ و ۶ درجه روی CPU و GPU اضافه کرد. عدد نهایی به طراحی لپتاپ، دمای اتاق و وضعیت غبار بستگی داره و عدد ثابت جهانی وجود نداره.
مطالب مرتبط
- تیر لیست براول استارز آبان ۱۴۰۵؛ بهترین براولرها با عدد نرخ برد، نه حدسراهنما · ۱ ساعت پیش
- نو منز اسکای روی آیفون و آیپد؛ کدام دستگاه، چه قیمتی و چه چیزی کم دارد؟راهنما · ۳ ساعت پیش
- ریمستر وولف امانگ آس؛ ساعت عرضه، قیمت و نسخهٔ سوییچ که عقب افتادراهنما · ۷ ساعت پیش
- سیزن ۹ کالاف موبایل؛ همهٔ تغییرات رسمی فصل خون‌آشام‌ها و گرگینههاراهنما · ۹ ساعت پیش
