استیم ماشین عرضه شد؛ ۱۰۴۹ دلار برای چه عملکردی؟

استیم ماشین (Steam Machine)، کامپیوتر مکعبی Valve برای کنار تلویزیون، دیگر یک اعلام نیست. Valve فروش آن را روز ۱ تیر ۱۴۰۵ (۲۲ ژوئن ۲۰۲۶) با قیمت پایهٔ ۱۰۴۹ دلار شروع کرد و از اواخر ژوئن ارسال را آغاز کرد. خرید اما آزاد نیست: Valve از صف رزرو با قرعه استفاده می‌کند و طبق آخرین اطلاعیه‌اش انتظار دارد همهٔ دارندگان رزرو تا پایان امسال پیشنهاد خرید بگیرند.

قیمت از چیزی که بسیاری انتظار داشتند بالاتر است و خود Valve دلیلش را صریح نوشته است: قیمت رم و حافظهٔ ذخیره‌سازی.

از اعلام تا عرضه

Valve استیم ماشین را ۲۱ آبان ۱۴۰۴ (۱۲ نوامبر ۲۰۲۵) همراه Steam Controller و هدست Steam Frame معرفی کرد و گفت هر سه از اوایل ۲۰۲۶ ارسال می‌شوند. ۱۵ بهمن همان سال در وبلاگ سخت‌افزار استیم نوشت کمبود حافظه و ذخیره‌سازی در صنعت باعث شده برنامهٔ ارسال و قیمت را بازبینی کند.

در اطلاعیهٔ عرضه، Valve توضیح داد که قطعات را از ۲۰۲۳ تهیه می‌کرده و انتظار داشته طبق روال همیشگی ارزان‌تر شوند. به نوشتهٔ خودش، در حدود یک سال گذشته قیمت رم و ذخیره‌سازی سریع و زیاد بالا رفت، هدف قیمتی اولیه دیگر ممکن نبود و قیمت فعلی بازتاب هزینهٔ قطعاتی است که در شش ماه پیش از عرضه خریده است. Valve همچنین نوشته در دوره‌هایی بعضی قطعات «با هیچ قیمتی» پیدا نمی‌شد و همین تعداد دستگاه‌های عرضهٔ اول را محدود کرد.

قیمت رسمی و مشخصات

این قیمت‌ها از اطلاعیهٔ رسمی عرضه است و Valve می‌گوید هرجا مالیات بر ارزش افزوده وجود دارد، در قیمت حساب شده است. قیمت دلاری و پوندی در فروشگاه استیم هنوز همین است. مدل‌های ۲ ترابایتی دو رویهٔ اضافهٔ پارچه‌ای قرمز و چوب گردو هم دارند.

مشخصات رسمی این‌هاست:

• پردازنده: نیمه‌سفارشی AMD Zen 4 با ۶ هسته و ۱۲ رشته، تا ۴٫۸ گیگاهرتز و توان ۳۰ وات
• پردازندهٔ گرافیکی: نیمه‌سفارشی AMD RDNA3 با ۲۸ واحد پردازشی، فرکانس پایدار تا ۲٫۴۵ گیگاهرتز و توان ۱۱۰ وات
• حافظه: ۱۶ گیگابایت DDR5 به‌علاوهٔ ۸ گیگابایت حافظهٔ گرافیکی GDDR6
• ذخیره‌سازی: ۵۱۲ گیگابایت یا ۲ ترابایت NVMe، به‌علاوهٔ شیار microSD
• خروجی تصویر: DisplayPort 1.4 تا 4K با ۲۴۰ هرتز و HDMI 2.0 تا 4K با ۱۲۰ هرتز
• ابعاد و وزن: حدود ۱۵۶ در ۱۶۲ در ۱۵۲ میلی‌متر و ۲٫۶ کیلوگرم، با منبع تغذیهٔ داخلی
• سیستم‌عامل: SteamOS 3، با امکان نصب برنامه یا سیستم‌عامل دیگر

ادعای اصلی Valve این است که استیم ماشین بیش از شش برابر استیم دک (Steam Deck) توان دارد و با FSR 4.1 تا 4K بازی اجرا می‌کند. Valve برنامهٔ Verified را هم برای این دستگاه گسترش داده تا مشخص شود هر بازی روی آن چطور اجرا می‌شود.

تست PC Gamer: آرام، اما نه خیلی قوی

PC Gamer به استیم ماشین امتیاز ۶۲ از ۱۰۰ داد و آن را با مجموعهٔ تست کامپیوترهای گیمینگ هم‌قیمت سنجید. در Cyberpunk 2077 با رزولوشن 1440p، ردیابی پرتو Medium و FSR در حالت Quality، میانگین ۲۸ فریم گرفت. در Avatar: Frontiers of Pandora با کیفیت Ultra میانگین ۲۱ فریم بود، در حالی که یک کامپیوتر آماده با RTX 4060 در همان تنظیمات ۳۳ فریم داد.

نویسندهٔ PC Gamer برای رسیدن به حدود ۶۰ فریم در 4K، که به یادآوری PC Gamer، Valve از ابتدا معیار این دستگاه اعلام کرده بود، Cyberpunk 2077 را روی Medium بدون ردیابی پرتو، FSR در حالت Performance و تولید فریم دوبرابر گذاشت و به ۵۸ تا ۶۱ فریم رسید. به نوشتهٔ خودش، فریم پایه در این حالت حدود ۳۰ است و ضعف FSR و تولید فریم در جزئیات و حرکت سریع دیده می‌شود.

نقطهٔ قوت دستگاه در همین بررسی صداست. PC Gamer می‌نویسد فن ۱۲۰ میلی‌متری پشت دستگاه آن‌قدر آرام است که در صدای محیط شنیده نمی‌شود. جمع‌بندی‌اش این است که قیمت، ناشی از بحران حافظه، این دستگاه را به یک وسیلهٔ گران و خاص تبدیل کرده تا یک کنسول برای همه.

Steam Frame و بقیهٔ خانوادهٔ سخت‌افزاری

هدست Steam Frame هم از ۲۳ شهریور با قیمت ۱۰۵۹ دلار برای مدل ۲۵۶ گیگابایتی و ۱۲۹۹ دلار برای مدل ۱ ترابایتی و با همان روش صف رزرو عرضه شد. Valve در ۱۷ مهر نوشت دارندگان رزرو یا تا دسامبر پیشنهاد خرید می‌گیرند یا در ۲۰۲۷. قیمت استیم دک OLED هم از ۶ خرداد به‌خاطر هزینهٔ حافظه بالا رفت و حالا مدل ۵۱۲ گیگابایتی ۷۸۹ دلار است. Valve در ۲۱ مهر اعلام کرد تولید هدست Valve Index متوقف شده است.

نظر ما

به نظر ما استیم ماشین برای کسی ساخته شده که می‌خواهد کتابخانهٔ استیمش را بدون دردسر روی تلویزیون بازی کند و برای کوچکی، سکوت و سادگی پول می‌دهد. برای کسی که عملکرد به‌ازای هر دلار می‌خواهد، تست PC Gamer نشان می‌دهد یک کامپیوتر معمولی با RTX 4060 در بیشتر بازی‌ها جلوتر است. قیمت بالا هم، طبق توضیح خود Valve، از همان بحران حافظه‌ای می‌آید که قیمت کارت گرافیک را بالا برده است.

این برای ما یعنی چه

Valve استیم ماشین را فقط در آمریکای شمالی، بریتانیا و اتحادیهٔ اروپا و استرالیا مستقیم می‌فروشد و در ژاپن، تایوان و هنگ‌کنگ از راه توزیع‌کنندهٔ رسمی KOMODO؛ کرهٔ جنوبی را هم صریحاً کنار گذاشته است. ایران در این فهرست نیست. ثبت‌نام هم فقط برای حساب استیمی ممکن است که پیش از ۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ خرید داشته و Valve با روش پرداخت و نشانی ارسال، هر خانوار را به یک ثبت‌نام محدود می‌کند.

راه عملی‌تر را خود Valve گفته است: با SteamOS 3.8 می‌توانید همان سیستم‌عامل استیم ماشین را روی کامپیوتر خانگی خودتان با قطعات دلخواه نصب کنید. فعلاً فقط کارت‌های گرافیک AMD پشتیبانی می‌شوند. پس اگر سیستمی برای کنار تلویزیون می‌بندید، انتخاب کارت گرافیک AMD در رده‌ای نزدیک به همین دستگاه همان تجربه را بدون صف و بدون هزینهٔ ارسال از خارج می‌دهد.

چه چیزی هنوز قطعی نیست

• زمان تولید دستهٔ بعدی و تکلیف کسانی که در فهرست انتظارند؛ Valve فقط گفته از فهرست انتظار به ترتیب دعوت می‌کند.
• تغییر قیمت؛ Valve قیمت را به هزینهٔ قطعات وابسته دانسته و دربارهٔ کاهش یا افزایش آن چیزی اعلام نکرده است.
• زمان پشتیبانی SteamOS از کارت‌های گرافیک غیر AMD.

شما برای کنار تلویزیون یک دستگاه آماده و آرام می‌خواهید، یا ترجیح می‌دهید با همین بودجه کامپیوتر خودتان را ببندید؟