شارژ گوشی هنگام بازی ضرر دارد؟ گرما مقصر اصلی است

شارژ کردن گوشی هنگام بازی به‌خودی‌خود باتری را خراب نمی‌کند؛ دشمن اصلی گرماست. بازی سنگین و شارژ هر دو گرما تولید می‌کنند و اپل صریحاً می‌گوید قرار گرفتن در دمای محیط بالاتر از ۳۵ درجهٔ سانتی‌گراد می‌تواند ظرفیت باتری را برای همیشه کم کند. اگر گوشی‌تان قابلیت دور زدن باتری دارد، آن را روشن کنید؛ اگر ندارد، هنگام شارژ بازی سنگین نکنید یا دست‌کم گوشی را خنک نگه دارید.

چرا شارژ و بازی با هم دردسر می‌سازند

هنگام بازی سنگین، پردازنده و گرافیک گوشی بیشترین گرما را تولید می‌کنند. وقتی کابل هم وصل باشد، مدار شارژ و خود باتری هم گرم می‌شوند و این دو منبع گرما روی هم جمع می‌شوند. اپل محدودهٔ مناسب کار آیفون و آیپد را دمای محیط ۰ تا ۳۵ درجه و محدودهٔ ایدئال را ۱۶ تا ۲۲ درجه اعلام کرده است. همچنین می‌گوید بعضی قاب‌ها هنگام شارژ گرما را در خود نگه می‌دارند و اگر گوشی موقع شارژ داغ شد، باید اول آن را از قاب درآورد.

اگر دیده‌اید آیفون هنگام بازی و شارژ از ۸۰ درصد بالاتر نمی‌رود، ایرادی در کار نیست. اپل توضیح می‌دهد وقتی دمای باتری از حد توصیه‌شده بالاتر برود، نرم‌افزار ممکن است شارژ بالای ۸۰ درصد را محدود کند. این یعنی گوشی دارد خودش را از گرمای بیشتر محافظت می‌کند و بهترین واکنش، خنک کردن گوشی است، نه عوض کردن کابل.

گرما با باتری چه می‌کند

Battery University، مرجع آموزشی شناخته‌شدهٔ حوزهٔ باتری، بدترین حالت برای عمر باتری لیتیومی را نگه داشتن آن با شارژ کامل در دمای بالا می‌داند و دمای بالاتر از ۳۰ درجه را برای باتری «بالا» حساب می‌کند. جدول زیر برآورد همین مرجع از ظرفیت قابل بازیابی پس از نگهداری باتری در دماهای مختلف است:

این جدول دربارهٔ نگهداری طولانی است، نه یک جلسه بازی؛ اما الگو روشن است: هرچه باتری گرم‌تر و پرتر بماند، ظرفیت بیشتری از دست می‌دهد. گوشیِ پُرشارژی که هر روز ساعت‌ها هنگام بازی وصل به شارژر داغ می‌شود، یا تابستان در ماشین جا می‌ماند، دقیقاً در همین وضعیت قرار دارد.

قابلیت‌هایی که گوشی خودش دارد

سامسونگ برای گیمرها قابلیتی به نام Pause USB Power Delivery در Game Booster دارد. به گفتهٔ سامسونگ، این قابلیت هنگام بازی برق شارژر را مستقیم به سیستم گوشی می‌رساند و باتری را دور می‌زند تا فرسودگی ناشی از گرمای شارژ کمتر شود. شرط‌های رسمی آن:

• شارژر Power Delivery با توان ۲۵ وات یا بیشتر که از PPS پشتیبانی کند.
• شارژ باتری دست‌کم ۲۰ درصد باشد.
• مسیر روشن کردن: اپ Gaming Hub، منوی سه‌نقطه، Game Booster و سپس کلید Pause USB Power Delivery.
• اگر گزینه خاکستری بود، شارژر ۲۵ واتی را وصل کنید و در حالی که یک بازی در Game Booster در حال اجراست، دوباره امتحان کنید.

فهرست صفحهٔ پشتیبانی سامسونگ مدل‌هایی مثل سری S22 و S23، Z Flip4 و Flip5، Z Fold4 و Fold5، Tab S8 و چند مدل سری A و M مثل A53 و A73 را نام می‌برد. اگر مدل شما در این فهرست نیست، در تنظیمات Game Booster گوشی خودتان دنبال همین گزینه بگردید.

سامسونگ در One UI 6.1 به بعد بخش Battery protection را هم در Settings > Battery دارد. حالت Basic شارژ را در ۱۰۰ درصد متوقف می‌کند و وقتی به ۹۵ درصد رسید دوباره شروع می‌کند، حالت Maximum شارژ را در ۸۰ درصد قطع می‌کند و حالت Adaptive هنگام خواب از Maximum استفاده می‌کند و پیش از بیدار شدن به Basic برمی‌گردد. در نسخه‌های پایین‌تر از One UI 6.1، تنها گزینه محدود کردن شارژ به ۸۵ درصد است.

در آیفون ۱۵ و مدل‌های بعدی، از مسیر Settings > Battery > Charging می‌توانید سقف شارژ را بین ۸۰ تا ۱۰۰ درصد با گام‌های ۵ درصدی تعیین کنید. قابلیت Optimized Battery Charging هم با یادگرفتن عادت شما، در شارژهای طولانی رسیدن به بیش از ۸۰ درصد را عقب می‌اندازد. برای گیمری که گوشی را شب به شارژ می‌زند و روز بازی می‌کند، سقف ۸۰ یا ۸۵ درصد معامله‌ای منطقی است.

چرخهٔ شارژ را درست بفهمید

سازنده‌ها عمر باتری را با تعداد چرخهٔ کامل شارژ می‌سنجند، نه با تعداد دفعاتی که کابل را وصل می‌کنید. اپل می‌گوید باتری آیفون ۱۴ و مدل‌های قبل‌تر برای حفظ ۸۰ درصد ظرفیت اولیه پس از ۵۰۰ چرخهٔ کامل طراحی شده و این عدد در آیفون ۱۵ و بعد از آن به ۱۰۰۰ چرخه رسیده است؛ البته در شرایط ایدئال. شیائومی هم برای Xiaomi 15 بر اساس آزمایش‌های داخلی خودش اعلام کرده ظرفیت باتری پس از ۱۶۰۰ چرخهٔ شارژ حدود ۸۰ درصد باقی می‌ماند.

شارژهای کوتاه و چندباره هم ایرادی ندارند. طبق Battery University، باتری با تخلیهٔ کامل در هر چرخه حدود ۳۰۰ چرخه دوام می‌آورد، اما اگر هر بار فقط ۴۰ درصد خالی شود، به حدود ۱۰۰۰ چرخه می‌رسد. پس شارژ کردن بین دو مسابقه، از شارژ کامل یک‌باره از صفر بهتر است.

باتری فرسوده مستقیم روی بازی هم اثر می‌گذارد. اپل توضیح می‌دهد اگر باتری فرسوده باعث خاموشی ناگهانی آیفون شود، iOS حداکثر کارایی بخش‌هایی مثل CPU و GPU را مدیریت می‌کند و نتیجه می‌تواند اجرای کندتر اپ‌ها و افت نرخ فریم باشد. اگر گوشی قدیمی‌تان در بازی‌ها افت فریم پیدا کرده، بخش Battery Health را ببینید.

قاب، خنک‌کننده و پاوربانک

قاب ضخیم هنگام بازی و شارژ هم‌زمان گرما را در گوشی نگه می‌دارد؛ اگر عادت به بازی با کابل وصل دارید، قاب را دربیاورید. خنک‌کننده‌های گیره‌ای و فن‌دار برای جلسه‌های طولانی کمک می‌کنند و تفاوتشان را در مقایسهٔ خنک‌کننده‌های موبایل ببینید. پاوربانک هم وقتی واقعاً به کار می‌آید که توان خروجی‌اش از مصرف گوشی در بازی کمتر نباشد؛ وگرنه درصد باتری حتی با کابل وصل پایین می‌رود و گوشی همزمان گرم‌تر هم می‌شود.

چک‌لیست شارژ برای گیمرها

1. اگر گوشی سامسونگ دارید، Pause USB Power Delivery را در Game Booster روشن کنید و برای آن از شارژر ۲۵ وات PPS استفاده کنید.
2. سقف شارژ ۸۰ یا ۸۵ درصد را در تنظیمات باتری فعال کنید.
3. اگر گوشی هنگام بازی و شارژ داغ شد، قاب را دربیاورید و گرافیک بازی را یک پله پایین بیاورید.
4. بازی با کابل وصل را زیر آفتاب، داخل ماشین یا روی پتو و بالش انجام ندهید.
5. شارژهای کوتاه بین مسابقه‌ها را به خالی کردن کامل باتری ترجیح دهید.

برای بازی‌های سنگینی مثل PUBG Mobile، انتخاب گوشی با تراشهٔ خنک‌تر هم اثر دارد؛ راهنمای تراشه‌های موبایل برای گیمینگ و بهترین گوشی گیمینگ را ببینید.

جمع‌بندی

بازی کردن با کابل وصل اشکالی ندارد، به شرط آنکه گوشی داغ نشود. اگر گوشی‌تان قابلیت دور زدن باتری یا سقف شارژ دارد، هر دو را روشن کنید؛ اگر ندارد، شارژ را به فاصلهٔ بین مسابقه‌ها منتقل کنید و گرما را با درآوردن قاب و پایین آوردن گرافیک کنترل کنید.