راهنمای خرید کارت گرافیک در ایران؛ نکات بازار ۱۴۰۵

خرید کارت گرافیک (GPU) در اکتبر ۲۰۲۶ یعنی خرید وسط بدترین بازار چند سال اخیر: تقاضای هوش مصنوعی حافظه را بلعیده، قیمت‌ها از قیمت رسمی (MSRP) فاصله گرفته‌اند و طبق گزارش‌ها حتی تولید پرچمدار هم در آستانه توقف است. طبق ردیاب قیمت Tom's Hardware که ۸ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۶ مهر ۱۴۰۵) به‌روز شده، تقریباً هیچ کارتی به قیمت رسمی‌اش پیدا نمی‌شود. در این راهنما دیدیم بازار واقعاً چه وضعی دارد و برای هر بودجه کدام انتخاب منطقی‌تر است.

بازار الان دقیقاً چه وضعی دارد؟

ریشه ماجرا حافظه است؛ هم رم سیستم و هم حافظه کارت گرافیک. طبق گزارش Tom's Hardware قیمت رم DDR5 مصرف‌کننده از اواخر ۲۰۲۵ بیش از دو برابر شده و همین کمبود، هزینه تولید کارت‌ها را بالا برده. نتیجه را در جدول زیر ببینید؛ اعداد از ردیاب رسمی Tom's Hardware با آخرین به‌روزرسانی ۸ اکتبر ۲۰۲۶ است:

طبق همین ردیاب، تقریباً تنها کارتی که هنوز به قیمت رسمی فروخته می‌شود Radeon RX 9070 GRE با ۵۴۹ دلار است. یعنی داور بازار فعلاً AMD است، نه لزوماً چون کارتش بهتره، چون قیمتش کمتر به هوا رفته.

نسل فعلی را بشناس

در کمپ سبز، سری RTX 50 از RTX 5060 شروع می‌شود و تا RTX 5080 می‌رسد؛ ولی بالای جدول خبرها عجیب است: طبق گزارش Tom's Hardware که به یک سند منتشرشده از کارخانه استناد می‌کند، انویدیا فروش چیپ GB202 یعنی همان RTX 5090 را برای محصولات گیمینگ متوقف کرده تا سیلیکون را به سمت کارت‌های حرفه‌ای و دیتاسنتری سودآورتر ببرد. این ادعا رسمی تأیید نشده، ولی بازار واکنش نشان داده و قیمت کارت‌های باقی‌مانده به بالای ۵۰۰۰ دلار رسیده. در همین گزارش آمده که نسل بعدی (سری RTX 60 مبتنی بر Rubin) تا اواخر ۲۰۲۷ یا ۲۰۲۸ راه نمی‌افتد. در کمپ قرمز، سری RX 9000 شامل RX 9060 XT، RX 9070، RX 9070 XT و RX 9070 GRE است و اینتل هم با Arc B580 در رده ارزان حاضر است.

برای هر بودجه چی بخریم؟

برای بازی در 1080p، انتخاب‌های منطقی RTX 5060 و RX 9060 XT هستند؛ هر دو حدود ۴۵۰ دلار در بازار آمریکا قیمت می‌خورند که بالای قیمت رسمی‌شان است ولی کف بازار فعلی‌اند. Arc B580 با ۳۲۹ دلار ارزان‌ترین گزینه جدی است، ولی بدانید که این کارت کنار پردازنده‌های جدید بهترین عملکرد را دارد و روی سیستم‌های قدیمی گلوگاه می‌شود. برای 1440p که الان استاندارد اصلی گیمرهای جدی است، رده RTX 5070 و RX 9070 و مخصوصاً RX 9070 GRE (تنها کارت با قیمت رسمی) انتخاب‌های اصلی‌اند. برای 4K هم RTX 5070 Ti و RX 9070 XT و RTX 5080 می‌مانند که متأسفانه همگی با جریمه قیمت سنگین فروخته می‌شوند؛ و درباره RTX 5090 با این وضع کمبود و قیمت، خریدش برای گیمینگ عملاً منطق ندارد.

واقعیت بازار ایران

بازار ایران از بازار آمریکا پیروی می‌کند ولی با نوسان بیشتر: قیمت تومانی کارت‌ها پیوند مستقیمی به دلار بازار آزاد دارد و به همین خاطر عدد تومانی ثابت نوشتن عملاً دروغ است؛ همیشه چند فروشگاه معتبر را مقایسه کنید و گارانتی را فدای تخفیف نکنید. بازار کارکرده هم این روزها فعال است، ولی خرید کارت کارکرده به‌خصوص کارت‌هایی که سابقه ماینینگ دارند ریسک خاص خودش را دارد؛ اگر سراغش رفتید، اول راهنمای خرید لوازم گیمینگ کارکرده را بخوانید. برای این‌که قبل از خرید بدانید فلان کارت برای فلان بازی کفایت می‌کند یا نه، ابزار تست اجرای بازی‌ها مثل صفحه Cyberpunk 2077 کمک‌تان می‌کند.

نظر تحریریه؛ صبر کلاسیک، این بار جدی

به نظر ما اگر سیستم فعلی‌تان هنوز راه می‌افتد، صبر کنید؛ بازار تا وقتی تقاضای هوش مصنوعی حافظه را بلعیده، عادی نمی‌شود و نسل بعدی هم تا ۲۰۲۷ نمی‌آید. اگر خرید لازم است، دو مسیر کم‌ریسک دارید: RX 9070 GRE که به قیمت رسمی فروخته می‌شود، یا پایین‌ترین رده یعنی RTX 5060 و RX 9060 XT که کمترین فاصله را با قیمت منطقی دارند. پرچمدار خریدن در این بازار یعنی پرداخت مالیات کمبود. جزئیات بیشتر در فهرست بهترین کارت گرافیک‌های گیمینگ ۲۰۲۶ و گزارش بحران قیمت حافظه سایت آمده است.

جمع‌بندی

جمع کلام: در اکتبر ۲۰۲۶ هر عددی که می‌بینید بالای MSRP است، حافظه قلب ماجراست و انتخاب هوشمند یعنی میان‌رده؛ نه پرچمدارِ تحت کمبود، نه صبرِ بی‌پایان برای قیمتی که شاید هیچ‌وقت برنگردد. مقایسه قیمت رسمی و حداقل قیمت فعلی را همیشه قبل از خرید چک کنید.