NVMe، SSD ساتا یا هارد؛ بازی‌های جدید را روی کدام نصب کنیم؟

برای بازی‌های جدید PC، SSD دیگر اختیاری نیست: Cyberpunk 2077، Baldur's Gate 3، Starfield، Monster Hunter Wilds، Indiana Jones and the Great Circle و Marvel's Spider-Man 2 در صفحهٔ رسمی استیمشان SSD را الزامی کرده‌اند و DOOM: The Dark Ages صریحاً NVMe خواسته است. بزرگ‌ترین جهش، رفتن از هارد دیسک به هر نوع SSD است؛ فاصلهٔ SSD ساتا و NVMe در بیشتر بازی‌ها کوچک‌تر است، ولی برای بازی‌هایی که DirectStorage دارند و برای خرید تازه، NVMe انتخاب منطقی است. در ادامه با عدد و منبع توضیح داده‌ایم.

کدام بازی‌ها رسماً SSD می‌خواهند

این‌ها از بخش سیستم مورد نیاز صفحهٔ استیم هر بازی است (اکتبر ۲۰۲۶):

الگو روشن است: بیشتر ناشرهای بازی‌های بزرگ جدید هارد را کنار گذاشته‌اند یا فقط برای حداقل‌ترین تنظیمات قبولش می‌کنند. «الزامی» در این فهرست یعنی ناشر روی هارد دیسک پشتیبانی رسمی نمی‌دهد؛ ممکن است بازی روی هارد باز شود، ولی لود طولانی، دیر رسیدن بافت‌ها و مکث‌های هنگام حرکت در دنیای بازی را باید انتظار داشت. برای اینکه بدانید یک بازی مشخص روی سیستم شما اجرا می‌شود، ابزار «سیستم من اجرا می‌کند؟» را ببینید.

هارد، SSD ساتا و NVMe؛ فرق در زمان لود

ما خودمان زمان لود را اندازه نگرفته‌ایم. یکی از روشن‌ترین مقایسه‌ها را سازندهٔ Forspoken ارائه کرد: در کنفرانس GDC 2022، Luminous Productions زمان لود یک صحنهٔ بازی را با DirectStorage نشان داد و Ars Technica آن را گزارش کرد:

همین گزارش نشان داد که خود DirectStorage روی NVMe فقط کمی کمک کرد (در یک صحنه از ۲٫۱ به ۱٫۹ ثانیه)؛ یعنی بیشتر فرق از خود سخت‌افزار است. این عددها مربوط به نسخهٔ نمایشی پیش از عرضه و یک صحنه است، نه میانگین همهٔ بازی‌ها. Notebookcheck هم در بنچمارک DirectStorage 1.1 همین بازی تفاوت زمان لود بین SSDهای PCIe 3.0، 4.0 و 5.0 را ناچیز گزارش کرد. پس:

• از هارد به هر SSD: جهش بزرگ.
• از SSD ساتا به NVMe: بهبود محسوس در لود، به‌خصوص در بازی‌های DirectStorage.
• از NVMe نسل ۴ به نسل ۵: برای بازی تقریباً بی‌اثر.

DirectStorage چیست و چه می‌خواهد

DirectStorage رابط برنامه‌نویسی مایکروسافت است که از مارس ۲۰۲۲ برای بازی‌های ویندوز در دسترس قرار گرفت تا بازی‌ها بتوانند از سرعت SSDهای جدید بهتر استفاده کنند. مایکروسافت گفته DirectStorage روی هر حافظه‌ای کمک می‌کند، ولی نصب بازی روی NVMe بیشترین سرعت ورودی و خروجی را می‌دهد، و ویندوز ۱۱ را به‌خاطر بهینه‌سازی‌های ذخیره‌سازی مسیر پیشنهادی گیمینگ دانسته است. طبق صفحهٔ نیازمندی‌های ویندوز ۱۱، DirectStorage به SSD NVMe و کارت گرافیک DirectX 12 با Shader Model 6.0 نیاز دارد. Monster Hunter Wilds از بازی‌هایی است که در صفحهٔ استیم خود پشتیبانی از DirectStorage را اعلام کرده است.

یک نکتهٔ کمتر گفته‌شده: PC Games Hardware در آزمون Forspoken دید که با NVMe و فشرده‌سازی روی GPU میانگین فریم کمی پایین‌تر از SSD ساتا بود، چون کارت گرافیک بخشی از کار باز کردن داده‌ها را هم انجام می‌داد. این اثر به بازی و سیستم بستگی دارد، ولی نشان می‌دهد DirectStorage فقط دربارهٔ زمان لود است، نه افزایش فریم.

چند ترابایت لازم است؟

با فضای جدول بالا، چهار پنج بازی بزرگ به‌راحتی ۵۰۰ گیگابایت را پر می‌کنند و ویندوز هم جای خودش را می‌خواهد. Tom's Hardware در جدول قیمت SSD خود یک ترابایت را حداقل ظرفیت پیشنهادی برای درایو اصلی می‌داند.

• یک ترابایت: ویندوز به‌علاوهٔ چند بازی بزرگ. حداقل منطقی.
• دو ترابایت: اگر بازی‌های بزرگ زیادی هم‌زمان نصب دارید.
• هارد به‌عنوان درایو دوم: برای فیلم، فایل و بازی‌های قدیمی و سبک هنوز مفید است، ولی بازی‌های جدید را روی SSD نصب کنید.

قیمت SSD هم در ۲۰۲۶ با بحران حافظه بالا رفته است. طبق جدول ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ Tom's Hardware، کمترین قیمت آمریکا برای SSDهای یک ترابایتی NVMe معروف حدود ۱۴۸ تا ۲۵۹ دلار بود، در حالی که کمترین قیمت ثبت‌شدهٔ همین مدل‌ها ۳۵ تا ۵۹ دلار است. قیمت در ایران با ارز و گمرک جداگانه تغییر می‌کند. مدل‌های رایج را در صفحه‌های WD Black SN770، Samsung 990 Pro و Kingston NV2 مقایسه کنید؛ نکات انتخاب را در بهترین SSD برای بازی و PS5 آورده‌ایم.

نکتهٔ PS5

PS5 هم شرط مخصوص خودش را دارد. طبق صفحهٔ رسمی پلی‌استیشن، SSD اضافه باید M.2 NVMe با رابط PCIe Gen4 x4 باشد، ظرفیت ۲۵۰ گیگابایت تا ۸ ترابایت، سرعت خواندن ترتیبی ۵۵۰۰ مگابایت بر ثانیه یا بیشتر پیشنهاد شده و خنک‌کنندهٔ مؤثر (هیت‌سینک) لازم است. بازی‌های PS5 را می‌شود روی حافظهٔ USB نگه داشت، ولی برای اجرا باید به حافظهٔ داخلی یا M.2 برگردانده شوند. پس SSD ساتا یا هارد اکسترنال برای اجرای بازی‌های PS5 کاربرد ندارد.

جمع‌بندی ما

اگر هنوز بازی‌ها را روی هارد دیسک نصب می‌کنید، اولین ارتقای شما یک SSD است؛ بسیاری از بازی‌های جدید بدون آن رسماً پشتیبانی نمی‌شوند. برای خرید تازه، NVMe نسل ۴ با ظرفیت حداقل یک ترابایت بخرید؛ SSD نسل ۵ برای بازی تقریباً فرقی ایجاد نمی‌کند. اگر SSD ساتا دارید و از لود ناراضی نیستید، عجله‌ای برای عوض کردنش نیست. برای PS5 فقط NVMe نسل ۴ با سرعت دست‌کم ۵۵۰۰ مگابایت و هیت‌سینک.